5.2. Бірінші реттік апериодикалық (инерциялық) түйін

 

Апериодикалық түйіннің технологиялық аналогы – сұйықтықтарды араластырушы аппарат қосқыш немесе химиялық реактор:

 

 

                                               G1 C1

 

 

 

 

 

                                                                     

 

                                                                              G2 C2

                                          

 

5-7 сурет.

 

Апериодикалық түйіннің электрлік моделі – қарапайым RC тізбек, мұнда T=RC, k=1.

 

                                                                 R

 

                               

                                 Uвх.                                        С              Uвых.

 

 

5-8 сурет.

 

Электр қозғаушы күш (э.қ.к.) терможұп, яғни термо-э.қ.к. қоршаған орта температурасымен бірінші реттік апериодикалық түйін теңдеуімен байланысты.

 

                           (5-8)

 

мұндағы: Т – түйін инерциялығын сипаттайтын уақыт тұрақтысы;

k – күшейу коэффициенті.

Беріліс функциясы

 

                                        (5-9)

 

Амплитуда-фазалы сипаттама W(iω):

 

               (5-10)

                                           

                                                   I   Im

                                                                 ω<0             

           

                                                                  k  ω=0     Re      

 

                                                           

                                                            ω>0

 

5-9 сурет.

 

Жиіліктің ω>0 оң мәндері үшін амплитуда-фазалы сипаттама k диаметрлі жартышеңбер.

Амплитуда-жиіліктік сипаттама M(ω):

 

                                                          (5-11)

                             

  


 

                                М

 

 

 

                                                                        ω

                                 

5-10 сурет.

 

 

Фазалы-жиіліктік φ(ω) сипаттама

 

                                (5-12)

 

 

                                       φ

                                       

                                         0                                           ω

 

                                    -π/2   

 

 

 

5-11 сурет.

 

Бірінші реттік апериодикалық түйіннің үдеу қисығы келесідей анықталады:

 

     (5-13)

 

                                   (5-14)

 

                           Y(t)

 

                                k

 

 

                                                                                      t

 

5-12 сурет.

 

Импульсті-өтпелі функция ИӨФ:

 

           (5-15)

 

                                   (5-16)

 

 

                            h(t)

                                      

                             k/T

                       

                       

                                                                                    

                                                                             t

 

 

5-13 сурет.